Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Γ Γυμνασίου) - Βιβλίο Μαθητή (Εμπλουτισμένο)
Γιάννης Ρίτσος, «Ρωμιοσύνη» Φραντς Κάφκα, «Ποσειδώνας» Επιστροφή στην αρχική σελίδα του μαθήματος

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ  Αφιέρωμα στον Νίκο Καββαδία [πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]  Εποχές και Συγγραφείς. Νίκος Καββαδίας (βίντεο) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ]  Παρασκήνιο. Ο ποιητής Νίκος Καββαδίας (βίντεο) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ]

Kuro Siwo

Η δύσκολη αλλά γοητευτική ζωή των ναυτικών αποτελεί το αυτοβιογραφικό υλικό των ποιημάτων του Ν. Καββαδία. Στο «Kuro Siwo» τα στοιχεία αυτά διαπλέκονται γύρω από μια μακρινή ερωτική μορφή, η μνήμη της οποίας συντροφεύει τις μοναχικές ώρες του ποιητή. Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή Πούσι (1947).

Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος* για το Νότο
δύσκολες βάρδιες*, κακός ύπνος και μαλάρια*.
Είναι παράξενα της Ίντιας τα φανάρια
και δεν τα βλέπεις, καθώς λένε, με το πρώτο.

Πέρ' απ' τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα,
χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια.
Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου 'πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.

Στα νύχια μπαίνει το κατράμι* και τ' ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,
«ο μπούσουλας* είναι που στρέφει ή το καράβι;»

Νωρίς μπατάρισε* ο καιρός κι έχει χαλάσει.
Σκατζάρισες*, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.
Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι
κι ο πίθηκος που 'χα με κούραση γυμνάσει*.

Η λαμαρίνα*!… η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Μας έσφιξε το Kuro Siwo* σα μια ζώνη
κι εσύ κοιτάς ακόμη πάνω απ' το τιμόνι,
πώς παίζει ο μπούσουλας καρτίνι* με καρτίνι.

εικόνα

Ν. Καββαδίας, Πούσι, Κέδρος

Αφίσα της εθνικής ατμοπλοΐας(Αρχείο Ε.Λ.Ι.Α.)
Αφίσα της εθνικής ατμοπλοΐας
(Αρχείο Ε.Λ.Ι.Α.)

Ν. Καββαδίας, «Ο Σταυρός του Νότου»   Κ. Ουράνης, «Συλλογιέμαι τους ναυτικούς...»   Αλ. Μπάρας, «Η 'Κλεοπάτρα', η 'Σεμίραμις' κι η 'Θεοδώρα'»



*ναύλος: μισθωμένο δρομολόγιο *βάρδιες: υπηρεσίες που εκτελούνται με εναλλαγή των εργαζομένων *μαλάρια: είδος μεσογειακού πυρετού *κατράμι: πίσσα *μπούσουλας: ναυτική πυξίδα *μπατάρισε ο καιρός: άλλαξε *σκατζάρω: αλλάζω βάρδια *γυμνάζω: εκπαιδεύω *λαμαρίνα: σίδερο *Kuro Siwo: θερμό θαλάσσιο ρεύμα του Βόρειου Ειρηνικού Ωκεανού *καρτίνι: ναυτικός όρος, το τέταρτο του ρόμβου

Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής  Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής



ΕΡΓΑΣΙΕΣ
  1. 1 Ποια στοιχεία από τη ζωή των ναυτικών ενσωματώνει στο ποίημά του ο Καββαδίας; Σε ποιο στοιχείο αναφέρεται περισσότερο και γιατί;
  2. 2 Ποιες εμπειρίες αποκομίζει από το πρώτο ταξίδι του ο αφηγητής; Ποιες από αυτές κινούν το ενδιαφέρον σας και γιατί;
  3. 3 Τι πετυχαίνει με την εκτεταμένη χρήση ναυτικού λεξιλογίου ο ποιητής; Τι είναι ο μπούσουλας και ποια λειτουργία έχει στο ποίημα;
  4. 4 Πιθανολογήστε σχετικά με τα λόγια που δεν μπορεί να λησμονήσει ο ποιητής και αιτιολογήστε την ψυχική του διάθεση.

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
  • O Θάνος Μικρούτσικος έχει μελοποιήσει πολλά ποιήματα του Ν. Καββαδία στο δίσκο του O Σταυρός του Νότου. Ακούστε τα τραγούδια και γράψτε ένα μικρό κείμενο, όπου θα εκθέτετε την προσωπική σας άποψη για το μουσικό τους άκουσμα.